هیق

هیق نام روستای پدری ماست. اگرچه سالهاست که دیگر در آن روستا زندگی نمی‌کنیم، اما «هیق» برای ما نماد ریشه‌ها و اصالت‌هاست. این «ریشه‌ها» و «اصالت‌ها» دقیقا آن چیزی است که در این صفحه عالم مجاز در پی آنیم...

هیق

هیق نام روستای پدری ماست. اگرچه سالهاست که دیگر در آن روستا زندگی نمی‌کنیم، اما «هیق» برای ما نماد ریشه‌ها و اصالت‌هاست. این «ریشه‌ها» و «اصالت‌ها» دقیقا آن چیزی است که در این صفحه عالم مجاز در پی آنیم...

۵ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «جهان اسلام» ثبت شده است

مصاحبه ام با سایت تبریز بیدار به مناسبت حوادث نارداران

....


برای واکاوی حادثه  نارداران لازم است تحولات سیاسی چند ماه گذشته  جمهوری آذربایجان از سفر الهام علی اف به مسکو و دیدار با سران روسیه را مورد توجه قرار داد. روس ها که به خاطر مبارزه استراتزیک خود با تروریسم وهابیت در منطقه از رشد این جریان در درون جامعه خود و حیات خلوت های خود یعنی کشورهای مستقل شده از اتحاد جماهیر شوروی به شدت احساس خطر می کنند  با استفاده از رانت اطلاعاتی شان در حکومت باکو ، علی اف را  از وجود ستون پنجم  غرب مطلع کردند و با گوشزد کردن  خطرات این جریان او را برای تصفیه و از بین بردن افراد این جریان تشویق کردند.به گفته روس ها این ستون پنجم که همان جناح وابسته به غرب حکومت باکو بود مأموریت سازماندهی، حمایت و اعزام تروریست های وهابی در جمهوری آذربایجان و کل قفقاز را به سوریه بر عهده داشت .


روس ها با خیال آسوده در پی حضور در کارزار سوریه



در واقع در پی تصمیم روس ها برای حضور نظامی در سوریه، آن ها با این دست اقدامات در پی برقراری امنیت پایدار در مرزهای خود بودند چرا که می خواستند  خیال شان از  حملات تلافی جویانه  تروریستی جریان های وهابی فعال در قفقاز و دیگر کشور های اتحاد جماهیر شوروری سابق که حیات خلوت روس ها محسوب می شود  امن باشد و می خواستند  با  خاطری آسوده در کارزار سوریه حضور یابند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ دی ۹۴ ، ۲۳:۴۳
مسعود صدرمحمدی

این یادداشت در سایت تبریز بیدار منتشر شد و پس از آن در سایر پایگاه های اینترنتی مورد استفاده قرار گرفت.

...


چند روزی است که اردوغان با اظهاراتی که علیه ایران و سیاست های ایران در منطقه داشته است باز توجه ما ایرانی ها را به خود جلب کرده است. اصلی ترین نکته اظهارات او هم شان و همراه دانستن ایران و تروریست ها (که منظور او جنبش انصارالله یمن بود) است و این که ایران را به تلاش برای تحت استیلا در آوردن منطقه کرده است.

 

اردوغان چرا چنین اظهاراتی را بر زبان می آورد و چرا اردوغان چنین سیاست هایی را در پیش گرفته است؟

این سوال اصلی ترین سوالی است که اگر بتوان پاسخی برای آن داد امکان تحلیل رفتارهای گذشته اردوغان و پیش بینی رفتارهای آینده او فراهم خواهد آمد.

 

برای هر ایرانی اردوغان در وهله اول شخصی است که در سر اندیشه سلطانی دارد و در دست پروژه ای برای تحقق عظمت حکومت عثمانی. اردوغان شیفته قدرت است و سعی دارد تا کشورهای خاورمیانه را تحت سلطه خود در آورد و برای همین است که چشم دیدن ایران را ندارد. او متوجه است که دو پادشاه در یک ملک نگنجند و برای همین سعی دارد تا به ایران اثبات کند که تو مدیر منطقه نیستی و باید با همراهان «تروریست» خود عقب بنشینی. او قصد دارد به ایران تفهیم کند که اگر بدون اراده تو دولتی در کابل، بغداد، دمشق، بیروت و ... نمی تواند بر سر کار باشد من هم می توانم کسی را که دوست ندارم از کار برکنار کنم و آن کس که دوست دارم را بر سر کار بیاورم. این نوع اندیشه و تلقی اوضاع منطقه است که اردوغان را به سوی لجن پراکنی به سوی ایران که چند ماه پیش تا توهین به مقامات عالی رتبه کشور پیش رفت می کشاند.

 

این نخستین تلقی ای است که ما ایرانی ها از اردوغان داریم و همواره سعی میکنیم تا او را در این متن (کانتکس) به بازخوانی بنشینیم.

من فکر می کنم اصلی ترین و نخستین نقطه انحراف ما نیز در همینجاست! اگر تجربه 13 ساله حضور اردوغان در صحنه سیاسی روز ترکیه را در پیش دید خود قرار دهیم متوجه یک نکته خواهیم شد و آن هم این که دقیقا در محلی که سر و صدا است، یعنی اردوغان در آنجا سر و صدا راه انداخته است خبری نیست! به عبارت دیگر اردوغان همواره با قدرت فردی و رسانه ای بالایی که دارد افکار عمومی را به طرفی که خود می خواهد  سوق میدهد و آنها را از نکاتی که باید بشنوند  یا دقت کنند غافل می کند.

 

نخستین اشتباه ما ایرانی ها نیز در همین نکته است که مساله عثمانی گرایی اردوغان را جدی گرفته ایم و همچنان سعی داریم تا نقطه، ویرگول های سیاسی اردوغان را در متون عثمانی جای دهیم. در حالی که شاید بتوان به سوال بالا یعنی « اردوغان چرا چنین اظهارات را بر زبان می آورد و چرا اردوغان چنین سیاست هایی را در پیش گرفته است؟ » پاسخ دیگری داد.

پاسخی که من در نظر دارم این است: اردوغان چنین می گوید و چنین اقدام می کند چون «چنین دستور میگیرد»!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ فروردين ۹۴ ، ۰۷:۳۸
مسعود صدرمحمدی

این یادداشت نخستین بار در سایت صبح تبریز منتشر شد و پس از آن در سایر پایگاه های اینترنتی مورد استفاده قرار گرفت.

...


بی‌شک اربکان یکی از چهره‌های تأثیرگذار و کلیدی در تاریخ امت اسلامی است و از سوی دیگر بدون توجه و دقت در حیات و اندیشه سیاسی اربکان امکان شناخت و تحلیل ترکیه امروز امکان‌پذیر نیست. اربکان در دوره ای که اتحاد شوروی فروپاشیده بود و از سوی دیگر آمریکا و غرب در خاورمیانه خود را بی رقیب می دید به قدرت رسید. او پیشتر از این نیز در دوره ای که عرصه ترکیه فضای درگیری های شدید و مسلحانه و سیاسی گروه های چپ و راست بود وارد جریان سیاست شد و با تاسیس احزاب سیاسی مختلف در طول سالهای زندگی اش -که البته هر بار فعالیت آنها از سوی عناصر لائیک متوقف می شد- توانست حرفی نو و مردمی را در ترکیه ای که به دست اقلیت بوروکرات و نظامی بر خلاف خواسته اکثریت مردم اداره می شد ارائه نماید.
‌ ‌
حیات سیاسی اربکان از دو حیث دارای اهمیت است: ۱) بینش او به سیاست و ۲) تاثیر این بینش در نوع سیاست ورزی او.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ فروردين ۹۴ ، ۰۷:۳۶
مسعود صدرمحمدی

مقاله ای است به قلم  کنعان روشن اوغلو، روزنامه نگار و تحلیلگر جمهوری آذربایجان و بایرام بالجی، روزنامه نگار و تحلیلگر ترکیه در مورد تاثیرات تحولات منطقه خاورمیانه بر اجتماع و فرهنگ جمهوری آذربایجان.

این مقاله به زبان انگلیسی و با عنوان «Shia-Sunni Sectarianism in the Middle East and Its Echo in Azerbaijan» که در سایت موسسه کارنگی روسیه منتشر شده بود. لینک متن اصلی را در زیر مقاله آورده ام.

................................................................................................................


آذربایجان تنها جمهوری  شوروی سابق است که پس از فروپاشی شوروی در آن نسبت جمعیتی مذاهب بین شیعیان و سنیان به صورت 65 به 35 تقسیم شده است.  این ویژگی ریشه در تاریخ این کشور دارد که در آن به مدت چند قرن صفویان شیعه و عثمانیان سنی برای برتری مذهبی و سیاسی بر یکدیگر در این منطقه مبارزه پرداختند. با این حال، از آغاز قرن 19 به بعد، نه ایرانیان و نه عثمانی قادر به اعمال نفوذ در آذربایجان نشد چرا که همه قفقاز جنوبی توسط روسیه سقوط کرده و تحت کنترل یک قدرت سوم قرار گرفت. با توجه به سلطه طولانی روسی و شوروی بین سال های 1828 و 1991  که سکولاریسم توان یافته و جنبشی محلی که با نام «معارف پروری» (maarifçilik) ظهور کرد، قرائت کهن شیعه و سنی در منطقه اهمیت پیشین خود را از دست داد. در نتیجه، با گذر زمان تمایز بین اسلام  شیعی و سنی تا حد زیادی برای عموم مردم مبهم بود.

 

 با این حال، با پایان اتحاد جماهیر شوروی و اتصال مجدد و تدریجی جمهوری آذربایجان و سایر نقاط جهان اسلام احساس تفاوت بین شیعه و سنی در میان مسلمانان آذربایجانی نیز بروز کرد. اکنون نگرانی عمده ای که در جمهوری آذربایجان وجود دارد تاثیر پذیری  روابط سنتی هماهنگ بین شیعه و سنی  در این کشور است که به تبع اقدامات مخربی که برای تشدید تقسیم شیعه و سنی در جهان اسلام، مانند ظهور دولت اسلامی در عراق و خاورمیانه، و یا داعش در سوریه و عراق است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۲ تیر ۹۳ ، ۱۴:۴۶
مسعود صدرمحمدی

یادداشتی در مورد ریشه های فکری جریان گولن و رابطه آن با جریان نورچی ها که در تاریخ 23 اسفند 1392 در خبرگزاری تسنیم منتشر شد. (البته طی مصاحبه های اخیری که با کارشناسان ترکیه ای انجام داده ام اطلاعات جدیدی به دست آورده ام که بعدها منتشر می کنم)

....

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، کشور ترکیه چند ماهی است که گرفتار بحرانی سیاسی اجتماعی موسوم به درگیری اردوغان و فتح الله گولن و یا حزب عدالت و توسعه و جماعت گولن است که این بحران توانسته است تا لایه های زیرین قدرت در این کشور را به جنبش درآورد. دلیل این حجم تاثیرگذاری را باید بیش از آن که در سیاسی بودن قضیه دانست باید در ریشه های فکری، عقیدتی آن جستجو کرد. از این رو در این نوشتار به طور اجمال به بررسی عقبه فکری جریان گولن و خلاصه ای از دیدگاه‌های او پرداخته می‌شود.

برای فهم دقیق موضوع فتح‌الله گولن لاجرم باید ابتدا به تاریخ جریان نور و نورجی ها و سپس کیستی گولن پرداخته شود و سپس اشاره‌ای به حوادث اخیر شود.

بدیع الزمان

سعید نورسی (1878 – 1960) که اکنون بیشتر با لقب بدیع الزمان نورسی شناخته می‌شود از جمله شخصیت‌های تاثیر گذار ترکیه در اوایل دوران جمهوری بود که با نگاشتن مجموعه کتاب‌ها، یادداشت‌ها، نامه‌ها و ارائه سخنرانی‌هایی که به بازداشت و تبعید وی انجامید توانست با ایجاد جریانی در برابر موج لائیسیته و کمونیسمی که توسط دولت آتاترک ایجاد شده بود در حد خود مقاومت کند. این مجموعه آثار او، اکنون با عنوان دوره 13 جلدی رسائل نور شناخته می‌شود.

نورسی توانست در زمان حیات خود با ایجاد شبکه‌ای از شاگردان اندیشه‌های خود را در جغرافیایی گسترده منتشر کند، به طوری که در سال‌های نخست جمهوریت که فعالیت‌های دینی با محدودیت‌های فروانی روبرو بود رسائل نور نورسی به صورت دست نویس و فرد به فرد در محدوده وسیعی توسط همین شاگردان پخش شد. با توجه به جو خفقان دیکتاتوری که در آن دوره حاکم بوده است شاگردان او در خانه‌های تیمی جمع شده و به بازخوانی و بازنویسی گفتارها و نوشتارهای استاد خود می‌پرداختند.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۷ فروردين ۹۳ ، ۰۰:۱۵
مسعود صدرمحمدی